Info bibliotheek

 

Sint-Pietersabdij GentToon mij uw bibliotheek en ik zal zeggen wie u bent. Deze uitspraak kan evenzeer worden toegepast op de abdijbibliotheek. Omgekeerd, als wordt gesteld dat de Gentse Sint-Pietersabdij doorheen vele eeuwen een belangrijke en voorname bestuursfunctie vervulde en prestige genoot op het gebied van kunsten en wetenschappen, dan moet dit erudiete imago terug te vinden zijn via de inhoud van de abdijbibliotheek. Vanaf de vroege middeleeuwen tot aan de Franse Revolutie hebben de  monniken van de Sint-Pietersabdij manuscripten en boeken verzameld.  De nog steeds bestaande vijf grote verticale vensters aan de oostkant van de abdij geven aan dat de collectie zeer uitgebreid was. Het was letterlijk een enorme indrukwekkende ruimte  (tegenwoordig opgesplitst in twee verdiepingen). Absolute unieke topwerken van werelderfgoed formaat  bevonden zich in deze zaal. Helaas zitten delen van deze uitgebreide bibliotheek vandaag verspreid over de hele wereld. In Monte Blandinio heeft besloten initiatieven te nemen om dit belangrijke erfgoed meer in kaart te brengen en ook zichtbaar te maken voor het publiek.  Deze ontsluiting zal waarschijnlijk aantonen welke enorme hoeveelheid kennis en interessegebieden rond wetenschappen en kunsten aanwezig waren op de Gentse Blandijnberg (In Monte Blandinio).

Een tipje van de sluier: in het artikel ‘Scriptorium en bibliotheek tijdens de middeleeuwen’ van Albert Derolez (verschenen in het boek ‘Ganda & Blandinium, De Gentse abdijen van Sint-Pieters en Sint-Baafs’, Gent, 1997 ) wordt vermeld dat de Sint-Pietersabdij verschillende handschriften bezat van klassieke auteurs zoals bijvoorbeeld twee delen van de Romeinse geschiedschrijver Sallustius. Deze werken bevinden zich nu in het Vaticaan en in Oxford. Ook klassieke handschriften uit de 11de eeuw met het astronomisch compendium van Hyginus of een groot encyclopedisch werk van Martianus Capella waren aanwezig. Al deze werken verbonden aan de klassieke oudheid werden gebruikt in de abdijschool. Daarnaast waren er ook prachtige verluchte manuscripten over heiligenlevens. Deze zijn vermoedelijk vervaardigd  in het scriptorium van de abdij en stonden later in de bibliotheekkasten. De Etymologiae van Isdorus van Sevilla stamt uit de 12de eeuw en is geschreven door verschillende handen. Interessant zijn de bijna ontelbare nota’s in de marges over onder meer grammatica, literatuur en mythologie. Zonder twijfel geeft dit inzicht in het intellectuele peil dat op dat  moment aanwezig was in de abdijschool.

In 2014 is een werkgroep opgestart bestaande uit een aantal bestuursleden van In Monte Blandinio. Zij hebben eerste contacten gelegd met personen en organisaties die vanuit hun achtergrond direct en indirect verbonden kunnen worden met de voormalige bibliotheek van de Sint-Pietersabdij.  Deze gesprekken verlopen voorspoedig en evolueren in een richting om een studie aan te vatten.  Het feitelijk opstarten van die studie is een belangrijk actueel actiepunt. De studie zal in verschillende richtingen lopen en zich uitspreiden over verschillende fases. Mogelijke werkdomeinen zullen zijn:

  • Aanleggen van een volledig overzicht van historische bronnen en studies.
  • Inventariseren van de boeken en manuscripten die zich in de voormalige bibliotheek van de Sint-Pietersabdij bevonden doorheen de volledige geschiedenis van de abdij.
  • Uitwerken van een tijdsindeling waarin de boeken en manuscripten kunnen worden gerangschikt. Deze indeling moet verbanden bevatten met de grote geschiedenisfases van de abdij.
  • Een classificatie van thema’s en subthema’s voorstellen waarin de boeken en manuscripten kunnen worden ingedeeld. Voor elk classificatiedeel enkele topwerken benoemen en inschatten hoe uniek elk topwerk is.
  • Onderzoeken of in de archieven van de voormalige Sint-Pietersabdij informatie aanwezig is dat een beter en volledig beeld geeft van de inhoud en uitzicht van de abdijbibliotheek.
  • Vergelijking maken met andere historische nog bestaande abdijbibliotheken in (West) Europa.
  • Onderzoeken of het virtueel reconstrueren van de abdijbibliotheek van Sint-Pieters mogelijk is.